LED Ekranda Yenileme Hızı, PWM, Gri Seviye ve Moiré Rehberi
Yazan: Zafer Bülbül, Mobiled Genel Müdürü · 2000'den beri LED ekran üretimi ve kurulumu · Son güncelleme: 18 Ekim 2026
Kısa cevap: Yenileme hızı, LED'lerin saniyede kaç kez sürüldüğünü gösterir; kamerayla çekilecek ekranlarda en az 3.840 Hz olmalıdır. Gri seviye (bit derinliği) koyu tonlarda geçişlerin yumuşaklığını belirler; 14–16 bit iyi bir seviyedir. Moiré, ekranın piksel ızgarası ile kamera sensörünün çakışmasıyla oluşan dalgalı desendir. "4K" veya "8K" ise bir kalite etiketi değil, ekranın toplam piksel sayısıdır ve ölçü ile piksel aralığından hesaplanır.
Yenileme hızı ve PWM nedir?
LED'lerin parlaklığı, sürücü entegrenin LED'i çok hızlı açıp kapatmasıyla (PWM, darbe genişlik modülasyonu) ayarlanır. Göz bu yanıp sönmeyi fark etmez ama kamera ve telefon, pozlama süresi kısa olduğunda bunu yatay siyah çizgiler ve titreme olarak kaydeder. Yenileme hızı yükseldikçe bu etki azalır.
| Yenileme hızı | Ne zaman yeterli? |
|---|---|
| 960 – 1.920 Hz | Yalnızca gözle izlenen reklam ve bilgi ekranları |
| 3.840 Hz | Telefonla çekilen etkinlikler, sahne, spor salonu, mağaza |
| 7.680 Hz ve üzeri | TV stüdyosu, yayın, sanal prodüksiyon (XR), yüksek hızlı kamera |
Dikkat: Teklifte yazan değer, ekranın gerçek çalışma parlaklığında ve gri seviyesinde ölçülmelidir. Bazı sistemlerde yüksek yenileme hızı yalnızca düşük gri seviyede elde edilir. Kamerayla kullanılacak ekranlarda teslimden önce telefonla çekim testi isteyin.
Gri seviye (bit derinliği)
Gri seviye, her rengin kaç kademede gösterilebildiğidir. Düşük gri seviyede koyu sahnelerde ve renk geçişlerinde basamaklanma (bantlaşma) görülür. Kaliteli sistemlerde 14–16 bit gri seviye ve düşük parlaklıkta gri seviyeyi koruyan sürücü entegreler kullanılır; bu özellikle iç mekanda parlaklığın düşürüldüğü ortamlarda önemlidir.
Moiré nedir, nasıl azaltılır?
Moiré, kameranın sensör ızgarası ile ekranın piksel ızgarası çakıştığında görüntüde oluşan dalgalı, renkli desendir. Ekran arızası değildir; çekim koşullarına bağlıdır.
- Kamera mesafesini veya açısını biraz değiştirin.
- Odağı ekranın tam yüzeyi yerine biraz önüne alın (ekranı hafif yumuşatın).
- Çekim mesafesine göre yeterince küçük piksel aralığı seçin; stüdyo ekranları bu yüzden P1.25–P1.86 aralığındadır.
- Yayın stüdyolarında kamera ve ekran ayarları kurulum sırasında birlikte test edilmelidir.
"4K / 8K LED ekran" etiketi ne anlama gelir?
LED ekranın çözünürlüğü, genişlik ve yüksekliğin piksel aralığına bölünmesiyle bulunur. Hesap: piksel sayısı = ölçü (mm) ÷ piksel aralığı (mm).
| Hedef | Piksel | P1.25 | P1.86 | P2.5 |
|---|---|---|---|---|
| Full HD | 1.920 × 1.080 | 2,4 × 1,35 m | 3,57 × 2,01 m | 4,8 × 2,7 m |
| 4K | 3.840 × 2.160 | 4,8 × 2,7 m | 7,14 × 4,02 m | 9,6 × 5,4 m |
| 8K | 7.680 × 4.320 | 9,6 × 5,4 m | 14,28 × 8,04 m | 19,2 × 10,8 m |
Yani 3 metrelik bir P2.5 ekran "4K" olamaz; o ölçüde yaklaşık 1.200 piksel genişliğe sahiptir. Ölçünüzün kaç piksel ettiğini LED ekran hesaplama aracı ile anında görebilirsiniz.
Ekranınız kamerayla mı çekilecek? Kullanım amacını yazın, yenileme hızı ve piksel aralığını buna göre belirleyelim.
İlgili: İç mekan LED ekran · COB ince piksel LED ekran · LED ekran alırken dikkat edilmesi gerekenler
Sık sorulan sorular
LED ekranda yenileme hızı kaç Hz olmalı?
Yalnızca gözle izlenecek ekranlarda 1.920 Hz genellikle yeterlidir. Kamera ve telefonla çekilecek ekranlarda (stüdyo, sahne, spor salonu, etkinlik) en az 3.840 Hz isteyin.
Yenileme hızı ile kare hızı aynı şey mi?
Hayır. Kare hızı (ör. 50–60 fps) içeriğin saniyedeki görüntü sayısıdır. Yenileme hızı, LED'lerin saniyede kaç kez sürüldüğüdür ve titreme ile kamera görüntüsündeki çizgileri belirler.
Moiré nasıl önlenir?
Ekranın piksel yapısı ile kamera sensörünün piksel yapısı çakıştığında oluşur. Kamera mesafesi ve açısı değiştirilerek, odak ekranın biraz önüne alınarak veya mesafeye uygun daha küçük piksel aralığı seçilerek azaltılır.
8K LED ekran için kaç metre gerekir?
8K, 7.680 × 4.320 piksel demektir. P1.25 piksel aralığında bu yaklaşık 9,6 × 5,4 m, P2.5'te 19,2 × 10,8 m ekran eder. Ekranın çözünürlüğünü etiket değil, ölçü ve piksel aralığı belirler.
